کاردۆ، له‌نێو شانۆی فینلاندیدا، چی ده‌کات


له‌شاری لاهتی ( Lahti ) شانۆگه‌ری نهێنی شاخه‌ بورکاناوییه‌کان( Tuulten vuoren Salaisuus )که‌ شانۆگه‌رییه‌کی موسیکاڵی بوو، له‌یه‌کێ له‌شانۆکانی شاری لاهتی ولاتی فینلاند پێشکه‌ش کرا.
ڕیتا کاترینا، ده‌رهێنه‌ری شانۆییه‌که‌یه‌، هاوکات ئاماده‌کاری تێکسته‌که‌یش بوو. سوودی له‌چیرۆکه‌کانی هه‌زارویه‌ک شه‌وه‌ی عه‌ره‌به‌کان وه‌رگرتووه‌. به‌ڵام به‌په‌یامێکی دییه‌وه‌، باس له‌کێشه‌کانی ئێستا ده‌کات که‌به‌ره‌وڕووی گۆی زه‌وی و مرۆڤایه‌تی بۆته‌وه‌. گه‌شتێکه‌ پڕ هه‌وراز و نشێو، به‌ڕۆژهه‌ڵات و رۆژئاوا و باشوور و باکوردا، تا ڕێگاچاره‌یه‌ک بدۆزرێته‌وه‌ و به‌ر به‌‌مه‌ترسی نه‌مان و فه‌وتان سه‌رجه‌م مرۆڤایه‌تی بگیرێت.
شانۆییه‌که‌ ‌فه‌نتازیا ئامێزه‌، هه‌ر له‌ده‌سپێکه‌وه‌ تا کۆتایی پڕ له‌تابلۆ و وێنه‌ی هونه‌ری سه‌رنجڕاکێش و ڕازاوه‌ به‌جووڵه‌ی سه‌ماکه‌ران، بینه‌ریان بێتاقه‌ت نه‌ده‌کرد.
به‌رهه‌مهێنه‌ری ئه‌م کاره‌ به‌شی هونه‌ری مناڵان شاره‌وانی لاهتی، له‌وه‌رزی زستاندا بوو. ته‌نها 8 جار نمایش کرا، یه‌که‌م ڕۆژ له‌ 2008.2.22 دواهه‌مین جار له‌ 200.3.19 دا بوو. ئه‌وانه‌ی ڕۆڵیان تێیاندا ده‌بینی، چه‌ند که‌سێکیان به‌پیشه‌ ئه‌کته‌ر، ژماره‌یه‌کی زۆریش منداڵی ژیکه‌ڵه‌، چه‌ندیشیان سه‌ماکه‌ر بوون، سه‌رجه‌می به‌شداربووان 100که‌س بوون.
له‌و نێوه‌نده‌دا، کاردۆی عه‌باس شوان ( 1987) له‌دایک بووی باژێری سله‌یمانی، وه‌ک سه‌ماکه‌ر و ئه‌کته‌ر به‌رجه‌سته‌که‌ری چه‌ند که‌سایه‌تی ئاماده‌ بوو. شایه‌نی وتنه‌ تا ئێستا‌ له دوو ‌شانۆگه‌ری تردا، به‌ناونیشانی پرینسیسه‌ ڕووسوونین، رۆبن هودیشدا ده‌وری بینیوه‌. ‌
ماوه‌ی شانۆییه‌که‌ نزیکی یه‌ک ده‌مژمێر و نیو بوو، کاردۆ له‌و ماوه‌یه‌دا به‌رده‌وام له‌سه‌ر شانۆ له‌چه‌ند رۆڵی جیاجیادا وه‌ک : بای رۆژئاوا، که‌ڵه‌کێوی، مه‌کسیکی، عه‌ره‌ب، ده‌بینرا و ئاماده‌ بوو. ڕۆژنامه‌نووسێک له‌ڕۆژنامه‌ی
( Etelä-Suomen sanomat )ئێتێلا سوۆمێن سانۆمات دا، له‌باره‌ی کاردۆوه‌ وای نووسیبوو:
له‌ده‌وری بای ڕۆژئاوادا، جوان ده‌دره‌وشایه‌وه‌. 2008.3.21
Kardo, lenêw şanoy fînlandîda, çî dekat
Leşarî lahtî ( Lahti ) şanogerî nhênî şaxe burkanawîekan( Tûlten vuoren Salaisûs )ke şanogeriyekî musîkalî bû, leyekê leşanokanî şarî lahtî wilatî fînland pêşkeş kira.
rîta katirîna, derhên
erî şanoiyekeye, hawkat amadekarî têkstekeyş bû. sûdî leçîrokekanî hezaruiyek şewey 'erebekan wergirtuwe. belam bepeyamêkî diyewe, bas lekêşekanî iêsta dekat keberewruwî goy zewî u mirovayetî botewe. geştêke pir hewraz u nşêw, berojeelat u rojawa u başûr u bakurda, ta rêgaçareyek bidozrêtewe u ber bemetirsî neman u fewtan sercem mirovayetî bigîrêt.
şanoiyeke ‌fentaziya amêze, her ledespêkewe ta kotayî pir letabilo u uwêney hunerî serncrakêş u razawe becûley semakeran, bîneriyan bêtaqet nedekird.
berhemhênerî em kare beşî hunerî minalan şarewanî lahtî, lewerzî zstanda bû. tenha 8 car nimayş kira, yekem roj le 2008.2.22 dwahemîn car le 200.3.19 da bû. ewaney roliyan têyîanda debînî, çend kesêkiyan bepîşe ekter, jimareyekî zorîş mindalî jîkele, çendîşiyan semaker bûn, sercemî beşdarbûan 100kes bûn.
lew nêwendeda, kardoy 'ebas şwan ( 1987) ledayk buwî bajêrî sleymanî, wek semaker u ekter bercestekerî çend kesayetî amade bû. şayenî utine ta iêsta‌ le dû ‌şanogerî tirda, benawnîşanî pirînsîse rûsûnîn, robin hudîşda dewrî bînîwe. ‌
mawey şanoiyeke nzîkî yek demjmêr u nîu bû, kardo lew maweyeda berdewam leser şano leçend rolî ciyaciyada wek : bay rojawa, kelekêwî, meksîkî, 'ereb, debînra u amade bû. rojnamenûsêk lerojnamey
( Etelä-Suomen sanomat )iêtêla suomên sanomat da, lebarey kardowe uway nûsîbû:
ledewrî bay rojawada, cwan dedrewşayewe. 2008.3.21

سه‌ره‌تای سه‌ره‌تاکان!

له‌گه‌ره‌کی جووله‌کان له‌خانوویه‌کی ڕه‌هندا نیشته‌جێ بووین، کرێچیمان هه‌بوو ئه‌ویش دواتر له‌گه‌نجێتیمدا زانیم خوله‌خاکی (یادی به‌خێر، گۆری پڕ نوور بێت)کتێبفرۆش بوو. پشتمان باخ و باخات بوو، به‌رده‌رگامان ئه‌و شیوه‌ درێژه‌ بوو، که‌ هه‌موو پیسایی شار به‌وێدا به‌ره‌و خوار تێده‌په‌ری‌.

له‌وێ نازانم به‌هه‌ر هۆیه‌ک بوو، هه‌ڵکه‌نراین، چووینه‌ گه‌ره‌کی شیوی قازی، سه‌یره‌ له‌شیوێکه‌وه‌ بۆ ئه‌وی تر! بووین به‌کریچی له‌حه‌وشه‌ گه‌وره‌که‌ی ڕه‌ئووفی حاجی فه‌ره‌جدا. ئه‌و پیاوێکی ته‌نگه‌ قه‌وی بوو، حه‌وشه‌که‌ی له‌ناوه‌ڕاستدا کردبوو به‌دوو به‌ش، دوو ده‌سته‌ خانوو بوون.

به‌ری سه‌ره‌وه‌ دوو نهۆمی بوو به‌رێکی خۆی تیا بوو، به‌ره‌ی تر به‌سه‌رخان و ژێرخانه‌وه‌ درابوو به‌کرێ. ئێمه‌ له‌ژێرخانه‌که‌دا بووین. به‌ری خواره‌وه‌ باش بیرم نییه‌ چه‌ند ژووری بوون، ئه‌وه‌نده‌ ده‌زانم چه‌ند خێزانێکی تێدا بوون، یه‌کێکیان ئه‌حمه‌دی قه‌ساب بوو، ئه‌وی تریان پیاوێکی عه‌لاف بوو، ژنه‌که‌ی له‌به‌رگدروویدا ده‌ستڕه‌نگین بوو. چه‌ند کچیان هه‌بوو، یه‌کێکیان ناسکی ناو بوو، له‌گه‌ڵ یاسینی برا گه‌وره‌مدا حه‌زیان له‌یه‌کتر کردبوو. زۆریش پێکه‌وه‌ بوون، هه‌رچه‌نده‌ چوونه‌ داواشی، نازانم به‌چ بیانوویه‌ک نه‌یاندا، دواتر بوو به‌مامۆستای سه‌ره‌تایی و دایان به‌شوو، به‌که‌سیکی تر!

ڕه‌ئوفی حاجی فه‌ره‌ج، چه‌ند کچی هه‌بوو گه‌ر به‌هه‌ڵه‌دا نه‌چووبم ناویان ‌ سروه‌ و نه‌سرین بوو‌، یه‌کدوو کوڕیشی هه‌بوو، یه‌کێکیان هاوڕێم بوو، به‌ شاسوار بانگ ده‌کرا، سه‌ری برینی لێهاتبوو، بۆیه‌ به‌پاشگری که‌چه‌ڵ له‌نێو هاوڕێیانیدا بانگ ده‌کرا! گه‌ر به‌هه‌ڵه‌دا نه‌چووبم کوڕه‌که‌ی تری ناوی سالار بوو، له‌باڵابه‌رزیدا به‌ر باوکیان که‌وتبوون. ئه‌و زۆر ئێواران‌ ده‌یخوارده‌وه‌.

ئه‌و ماڵه‌ ئه‌و گواستنه‌وه‌یه‌ بۆ ئێمه‌ شووم بوو، له‌گواستنه‌وه‌ و شت بارکردندا، گوایه‌ باوکم شتی قورسی هه‌ڵگرتووه‌، ده‌ستبه‌جێ نه‌خۆش ده‌که‌وێت، ده‌برێت بۆ خه‌سته‌خانه‌. له‌وێ به‌مردوویی هێنرایه ‌ده‌ره‌وه‌ و به‌ره‌و گۆرستانی سه‌یوان برا و جارێکی تر نه‌مان بینیه‌وه‌. ئه‌و زیاد له‌مناڵه‌کانی تر منی خۆشده‌ویست، به‌ده‌لیلی ئه‌وه‌ی بۆ هه‌رکوێیه‌ک بچووایه‌ له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌یبردم.

ماوه‌ی ته‌عزێکه‌، من و گوڵاڵه‌ی خوشکه‌ بچووکم، براین بۆ ماڵی عه‌لی وریای شاعیر. که‌ ئامۆزای باوکم بوو. له‌سڕی ئه‌وه‌ تێنه‌گه‌یشتووم بۆ بردینیان بۆ ئه‌وێ؟ هێنده‌ هه‌یه‌ ئه‌و ژن و پیاوه‌ منداڵیان نه‌ده‌بوو. کاری ئوتووچێتی ده‌کرد. دوکانه‌که‌ی له‌ژێر ئوتێل شیریندا بوو. دواتر چه‌ند هاوین، بوومه‌ شاگر له‌لای....ماویه‌تی
2008.3.1
Seretay seretakan!
Legerekî cûlekan lexanuwiyekî rehnda nîştecê buwîn, kirêçîman hebû ewîş dwatir legencêtîmda zanîm xulexakî (iyadî bexêr, gorî pir nûr bêt)ktêbfroş bû. piştman bax u baxat bû, berdergaman ew şîwe drêje bû, ke hemû pîsayî şar bewêda berew xwar têdeperî‌.

lewê nazanim beher hoyek bû, helkenrayn, çuwîne gerekî şîuî qazî, seyre leşîuwêkewe bo ewî tir! buwîn bekirîçî lehewşe gewrekey reiûfî hacî ferecda. ew piyauwêkî tenge qewî bû, hewşekey lenawerastda kirdibû bedû beş, dû deste xanû bûn.

berî serewe dû nhomî bû berêkî xoy tiya bû, berey tir beserxan u jêrxanewe drabû bekirê. iême lejêrxanekeda buwîn. berî xwarewe baş bîrm niye çend jûrî bûn, ewende dezanim çend xêzanêkî têda bûn, yekêkiyan ehmedî qesab bû, ewî tiriyan piyauwêkî 'elaf bû, jnekey lebergdruwîda destirengîn bû. çend kçiyan hebû, yekêkiyan naskî naw bû, legel yasînî bira gewremda heziyan leyektir kirdibû. zorîş pêkewe bûn, herçende çûne dawaşî, nazanim beç biyanuwiyek neyanda, dwatir bû bemamostay seretayî u dayan beşû, bekesîkî tir!

reiufî hacî ferec, çend kçî hebû ger beheleda neçûbm nawiyan ‌ srwe u nesrîn bû‌, yekdû kurîşî hebû, yekêkiyan hawrêm bû, be şaswar bang dekira, serî birînî lêhatbû, boye bepaşgirî keçel lenêw hawrêyîanîda bang dekira! ger beheleda neçûbm kurekey tirî nawî salar bû, lebalaberzîda ber bawkiyan kewtbûn. ew zor iêwaran‌ deyxwardewe.

ew male ew gwastineweye bo iême şûm bû, legwastinewe u şt barkirdinda, guwaye bawkm ştî qursî helgirtuwe, destbecê nexoş dekewêt, debirêt bo xestexane. lewê bemrduwî hênraye ‌derewe u berew gorstanî seywan bira u carêkî tir neman bîniyewe. ew ziyad leminalekanî tir minî xoşdewîst, bedelîlî ewey bo herkuweyek bçûwaye legel xoyda deybirdm.

mawey te'zêke, min u gulaley xuşke bçûkm, birayn bo malî 'elî uriyaî şa'îr. ke amozay bawkm bû. lesrî ewe tênegeyştûm bo birdîniyan bo ewê? hênde heye ew jn u piyawe mindaliyan nedebû. karî iutûçêtî dekird. dukanekey lejêr iutêl şîrînda bû. dwatir çend hawîn, bûme şagir lelay....mawiyetî 2008.3.1