لیستی گۆڕان، لەچییەوە سەرچاوە دەگرێت؟


سیاسەت لەوە دەرچووە بەتایبەتی لەکۆمەڵگا پێشکەوتووەکاندا، بەتەنها ڕێکخراوەیەکی بەدسپلین بیبا بەڕێوە، یان کاری بێت. ئەو ڕێکخراوەیە ئیتر بەهرەمەد دەبێت لە پەیرە و پرۆگرام، کۆت و بەندی جۆراوجۆر.

دەکرێت هەر ئەو کارە بەدسپلینە بەبێ ئەوەی لەسەر پەیرەوپرۆگرام بڕوا، خۆرسکیانە، یان لایەنی کەم لەسەر چەند خاڵی هاوپەش بێت و پێک بێت. زۆر جاریش لەوانەیە گروپێکی هەڵسووڕاوی خەڵک یان کەناڵێکی ڕاگەیاندن ( وەک ڕۆژنامەی هاوڵاتی و ئاوێنە و.. ) ئەنجامی بدەن. ببێتە هۆی هەڵخراندنی بەشێکی زۆری کۆمەڵگا و سەرئەنجام گۆڕانکاری بخولقێنن. کەواتە وەک هەر دیاردەیەکی تر ئەوەی ناوی پارت یان حیزب گۆڕانی گەورەی بەسەردا هاتووە و لەجێی خۆیدا نەماوە.

لەوڵاتانی ڕۆژهەڵاتدا دیارەدەی حیزبایەتی لەچاو وڵاتینی ئەورووپا ناشیرین تر و دزێوتر خۆ دەنوێنێت، بەگشتی لەبەر ئەوەی ئەو ئامرازە، وەک هەر شتێکی تر بە خراپ و سەقەت بەکاردەهێنرێت، بۆتە ئامرازی دەستی خێڵ و عەشیرەت و بنەماڵە! وای لێدەکرێت ببێتە بەڵای سەر خەڵک! ئامرازێکە لە بناغەدا بۆ خزمەت و ڕێکخستنی خەڵک دروست بووە، کەچی بەپێچەوانەوە لەدژی خەڵک بەکاردەهێنرێت! بۆیە ناهەقی خەڵک ناگیرێت بەهەموو سیاسەتێک بڵێن درۆ و سیاسییەکانی ناو حیزبەکانیش بەیەکەم درۆزن سەیر بکەن، گومانیان لەڕاستگۆییان هەبێت.

کەواتە بیر لەوە کراوەتەوە کە بەدەر لەو ئامرازە، خەڵک یان ژمارەیەک هەڵسووڕاوی بوارێک لە بوارەکان، دەست بۆ سیاسەت لەدەرەوەی ئەو بازنەیەی ناشیرین کراوە، بەرن، کە پێی دەڵێن حیزب. لەو نموونانە لە میسری عەرەبی بزووتنەوەی بەسە یان دەئیتر بەسە بەرجەستەتریانە.

لەهەرێمی کوردستانیش پاش ساڵەهای ساڵ چەند هەوڵێکی پەرتەوازەی وا چێبووە، و خەملیوە، بەڵام زۆر بەهێز نەبووە، و ژیانی نەکردووە! دیارە هۆی بەسەرئەنجام نەگەیشتنی ئەو هەوڵانە زۆرە، کە جێی باسی هەنووکەی ئێمە نییە.

ئەوەی ئێستا لەهەرێمدا دەگوزەرێت، ئەوەی گروپێ یان بزافێک بەناوی گۆڕانەوە، بەهێز و وزەیەکی زۆرەوە هاتۆتە مەیدان، درێژکراوەی ئەو هەوڵانەی پێشووە، کە ئاماژەمان بۆکرد. بۆتە هەراسانکردنی هێزە تەقلیدییەکان هەرێم، بزووتنەوەکە بەهرەمەندە لە چەند خاڵی درەوشاوە؛ لەوانە:

١- کاریزامایی کەسێک و ڕوویەکی ناسراو و لەمێژینەی بزووتنەوەی سیاسی وەک نەوشیروان مستەفایە.
خاڵی درەوشاوەی کەسایەتی ڕابەرایەتی بزووتنەوەکە، دوای ئەوەی لەناوخۆی کۆنە حیزبەکەیدا نەیتوانی بزووتنەوەی چاکسازی بەسەرکەوتن بگەیەنێت، هەنگاوێکی چاوەڕوان نەکراوی نا، و سەپرایسی خولقاند، کە لەنێو سیاستمەدارانی کورددا نوێ بوو، وەک چۆن سیاسەتمەدار، وەزیر، سەرەک وەزیرانێکی ئەورووپی دوای شکست لەهەڵبژاردن، دەرکەوتنی کاری گەندەڵی،... واز دەهێنن و ئیستیقالە دەکەن، هەمان گاڤی هەڵهنا، و لە هەموو پەلە و پایەی حیزبی و ماندوو بوون و مێژووی درێژخایەنی خۆی خۆش بوو، هاتە دەرەوە.

٢- گەندەڵی و خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات و ناکارایی بکەرانی سیاسی ئێستا و بێباکی لەئاست ناڕەزایەتی بەرفراوانی خەڵکی، تا ئەو ئاستەی کە قابیلی ئەوەیە لەهەر کاتێکدا بتەقێتەوە و زەرەر لەکۆی ئەزموونەکە بدات.

٣- دەست بردن بۆ ئامرازێکی نوێ کە لە هزری ئەورووپییەوە سەرچاوە دەگرێت. قابیلی پشتیوانی خەڵک و تەنانەت نوخبە - دەستبژێری کۆمەڵگا بە تایبەتی ڕووناکبیران و نووسەر و ئەدیبان بوو. ئەو توێژەی کە بەگرانی خۆ دەدەەن بەدەستەوە.

٤- لەنێو گۆڕەپانی سیاسی کوردستاندا دوو هێزی تەقلیدی زۆر لەمێژەوە، ململانێیانە، هەر یەکەیان بەستایلێک کاریان کردووە و دەیکەن. یەکێتی نیشتمانی کوردستان، درێژکراوەی هزرێکی جیاواز و هاوکات هەجین و ناکامل، بەماتریاڵی و وزەی کوڕوکاڵانی شارە و خاوەن شەهادەکان، پێکهاتووە. تایبەتمەندی و خەسلەتی شارنشینان ئەوەیە؛ گروپی جیاواز پێکەوە دەست لەدەست دەتوانن کاری هاوبەش ئەنجام بدەن.

ئەم ڕێکخراوە سکۆلار و ناسکۆلارە لەچەند خەسڵەت بەهرەمەندە؛ لەوانە هەر یەکەیان بەجیا لەنێو چینو توێژەکان کار دەکەن، دوورونزیک هەلومەرجی کۆمەڵگا لەسەریان کاریگەری دروست دەکات. بۆیە هەردەم لەنێوخۆی ئەو ڕێکخراوەیەدا ململانێی بەردەم هەست پێکراوە و قابیل بەشاردنەوە و پەردەپۆشکردن نەبووە. ئەم ستایلە نوێیە لە شۆڕشی نوێی چەکداریدا، جەماوەرێکی زۆری لەدەور خۆ کۆکردەوە، بۆ ماوەیەکی دیاری کراو بووە یەکەم کایەکەر و پاڵەوانی گۆڕەپانی سیاسی ئەو کات.

لەقۆناغی ڕاپەڕین، و دەسەڵاتدا، ئەمیش گۆڕا، لەجیاتی ئەوەی هێڵی بەیانی ڕوو لەسەر بچێت، وردەوردە لەهەموو ئەو خاڵە پۆزەتیفانەی تێیدا بوو پەشیمان بووە و سڕییەوە، بەشێوەی جۆراوجۆر کەوتە لاسایکردنەوەی باڵی ڕاستی بزووتنەوەی کوردایەتی بەڵام بەشێوەیە کۆمیدییەکەی!

بەر لە چەند ساڵ، ئەو نادادپەروەرییە و فەوزایەی لەکۆمەڵگادا بوونی هەبوو، لەئاستی خۆی چووە دەرێ، بێتام و بێلەزەت بوو، تەحەمول نەدەکرا، لەنێو ڕیزەکانی یەکێتیی نیشتمانیدا بەشێوەی جۆراو جۆر و تا ڕادەیەک درێژماوە رەنگی دایەوە، و گێنگڵی خوارد، سەرئەنجام تەقییەوە.
مێژوو ئەوە بەخاڵێکی پۆزەتیڤ بۆ ئەو حیزبە و نموونەی وەک ئەو تۆمار دەکات.

بەپێچەوانەی باڵی ڕاستی بزووتنەوەی سیاسی کورد، کە پارتی دیموکراتی کوردستان نوێنەرایەتی دەکات. هیچ جۆرە کاریگەرییەک لەنێو ڕیزەکانیدا ڕەنگیان نەدایەوە، وەک ئەوە وایە مێشیش میوانی نەبێت و گرفت و کێشە چارەنەسەرکراوەکانی خەڵکی بەلاوە هیچ و پەشمەک بێت!

٥ - لەهاوکێشەی سیاسیدا، باڵی ناسۆنالیستی ترسی خۆی لە تەوژمی ئیسلامی نەشاردۆتەوە، هەمێشە وەک هێزێکی نەیار و ترسناک بینیویەتی، بەڕێگای جۆراوجۆر لە هەوڵی بەرپێگرتنیدا بووە، بە پشتیوانی بەشێکی زۆری خەڵکی کوردستان و دەوڵەتانی زلهێزی دنیا و هێزە سکۆلارە جۆراوجۆرەکان.

ناکرێت لەکایەیەکدا کە بەرهەمی دنیای مۆدێرنەیە، هێزە گەلێکی نەیار لەدژی خۆی بەکاریبهێنێت، بۆ نموونە یەکێک لەپایەکانی سیستەمی دیموکراسی کە هەڵبژاردنە، لەو ڕێگایەوە و لەڕێگای سندووقەکانی دەنگدانەوە دەسەڵات بگرنە دەست، دواتر زۆر بەگران بەقوربانییەکەی زۆرەوە لادەبرێن. کەواتە دروست بوونی لیستی گۆڕان وێڕای چەند خاڵی پۆزەتیف، دەتوانرێت وا دابنرێت کە بۆ مژینی دەنگی هەموو ئەو ناڕازیانەیە کە ئیحتماڵە لە داخی ناشیرینییەکانی دەسەڵات دەنگ بەوان بدەن. 2009.7.9
--------
ئەم بابەتە لەسیمینارێکدا کە لەڕۆژی 09.7.9 پێشکەش کرا.
هەمان تێکست بەپیتی لاتینی
هەمان تێکست لە ماڵپەڕی سبەی؛دا

ليست هناك تعليقات:

إرسال تعليق