خەمی ڕۆژانە، ئازار ٢٠١٠


فینلاند، ژنەڕۆماننووسێک، خەڵاتی ئەنجوومەنی باکووڕی ئەورووپای بەدەست هێنا

سێشەممە ٢٠١٠.٣.٣٠

سۆفی ئۆسکانێن - Sofi Oksanen، ژنە نووسەرێکی فینلاندییە، لەلایەن ئەنجوومەنی ئەدەبی وڵاتانی باکووری ئەورووپاوە، خەڵاتی ساڵانەی لەسەر رۆمانێکی بەناوی پاکردنەوە - Puhdistus  پێبەخشرا، ساڵی ٢٠٠٨ چاپکراوە، ٢٨٠ لاپەرەیە. بڕی خەڵاتەکە ٤٧ هەزار ئێرۆیە. ئەمە دووهەم جارە فینلاند ئەم خەڵاتە بەرێتەوە. ڕووداوی  ڕۆمانەکە باس لەداگیرکردنی ڕووسەکان بۆ ئستۆنیا دەکات.
سۆفی، لەشاری یئوڤاسکۆلا - Jyväskylä ساڵی ١٩٧٧ لەدایک بووە، تا ئێستا چەند خەڵاتی جۆراوجۆری تری وەرگرتووە. ئەنجومەنی ناوبراو، و یەکەم خەڵات لەساڵی ١٩٦٢ بەخشرا بەنووسەرێکی سویدی. تەرخانە بۆ بوارەکانی شانۆنامە، کورتەچیرۆک، رۆمان، ... ئەم خەڵاتە لەدوای نۆبڵ بەناوبانگترینە.. دەدرێت بەو نووسەرانەی کە بەدانیمارک، فینلاند، ئیسلاند، نەرویج، سوید و ...ی دەنووسن و داهێنان دەکەن.
-----------
هەمان هەواڵ لەماڵپەڕی کوردستان پۆست؛دا

سکانداڵی مناڵگایین لە کەنیسەکاندا!!

دووشەممە ٢٠١٠.٣.٢٩

سکانداڵی سێکسی لەنێو کەشیشەکانی کڵێساکان و چاوپۆشی لێکردنیان! ئەی لەناو مزگەوت و لای مەلاکان و مجەورەر و کەسەئایینیەکانی دی، کە سەر بەڕیکخراوە سیاسییە ئیسلامییەکانن، کەی خەڵک و راگەیاندنی ئازاد جورئەت دەکەن و دەست بۆ ئاشکراکردنی فەزیحە سێکسییەکانیان دەبەن؟؟
لەبەر ئەوەی مزگەوت و شوێنە ئایینییەکان زیاد لەپێویست بەربڵاون بێگومان فەزیحەی سێکسی لەچاو کڵێسەکانی ئەورووپا زۆرترە..
وێنە کاریکاتێرییەکە

فینلاند، پاسیاینێن، بۆنەی ئایینی!!
دووشەممە ٢٠١٠.٣.٢٩

ئەمڕۆ وەک لەوڵاتە ئیسلامییەکاندا هەیە،ئێوارە و شەوی بەرات بوو، چەند جار لەدەرگام دا نەیان کردووە، دواتر ڕۆیشتمە ژوورەوە وتم بۆ نەتان دەکردەوە؟ لەوەڵامدا وتیان: وتمان لەوانەیە مناڵ بێت و هاتبێتن بۆ داوای نوقڵ و چکلێت وەرگرتن.. جەژنەکە ئایینییە، تەنها لەیەک شتدا وەک ئەوەی لای خۆمانە، کە دەگەڕین بەماڵاندا..بەڵام وەک لەوێن...ەکەدا دیارە مناڵان جلوبەرگی جۆراوجۆر لەبەر دەکەن و دەمووچاویان دەنەخشێنن و لقی دار بەپەڕی باڵندە رەنگاو رەنگ دەڕازێننەوە، دەگەڕێن و گوێ نادەنێ گەرهاتوو تۆف و بارانیش بێت ....لەم بەستەرەدا وێنەی زیاتر ببینن: ess

سەنگەساری ژن لەفلیمێکدا
دووشەممە ٢٠١٠.٣.٢٨

فلیمی The Stoning of Soraya M بەفینلاندی Naisen kivitys سەنگەساری ژنێکەوە بەناوی سورەیا، ساکام و تووشی شۆک و گریان هاتم. لەناوەکەیەوە دیارە بەسەرهاتی ڕاستەقینەی ژنێکی سەنگەسارکراوی دەگێرایەوە، هاوکات دەورونەخشی پۆزەتیفانەی ڕۆژنامەنووسان و ژنانی ناڕازی بۆ گەیاندنی ئەو تراجیدیایە و ئەو بەربەریەتەی لەوێ ڕوودەدات، بەدەرەوەی ئێران.

فلیمەکە جۆری درامییە، ساڵی ٢٠٠٨ بەرهەم هاتووە، دەرهێنانی Cyrus Nowrasteh، زمانی فلیمەکە فارسی و ئنگلاندییە..
لەناخەوە هەژاندمی، بۆ کۆتاییەکەی کە ژنەکە شریتە تۆمارکراوەکە ڕزگار دەکات و دەیدا بەڕۆژنامەنووسەکە، چەڵپەڵەم لێدا بۆی.. ئەمڕۆ لەسەرکاریش بۆ هاوکارەکانم باس کرد و هەر لەگەڵمدا بوو...

لیستی گۆڕان، باری کەچی کورد ڕاست دەکاتەوە؟

هەینی٢٠١٠.٣.٢٦



بەپێی ڕاگەیاندنی کۆمیسۆنی هەڵبژاردنەکان لەڕۆژی ٢٠١٠.٣.٢٦ ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی بۆ پەرلەمانی عێراق بەم شێوەیە ڕاگەیەندرا:( ...ئەیاد عەلاوی (ئەلعێراقییە) ٩١ کورسی، نوری ئەلمالكی (دەوڵەتی یاسا) ٨٩ کورسی، عەمار حەکیم (هاوپەیمانی نیشتمانی عێراقی ) ٧٠ کورسی، هاوپەیمانی کوردستانی ٤٣ کورسی، بزووتنەوەی گۆڕان ٨ کورسی، یەکگرتووی ئیسلامی ٤ کورسی، کۆمەڵی ئیسلامی ٢ کورسی...)

هەر لەسەرەتای هەڵمەتی هەڵبژاردن بۆ پەرلەمانی عێراقی فیدڕاڵی پێشبینی ٢٠ تا ٢٥ کورسیم بۆ لیستی گۆڕان دەکرد، زۆر لەبرادەرانی لایەنگری بزووتنەوەی گۆڕان بەموباڵەغەچی و خۆشخەیاڵیان دادەنام، ئەوان ئاستی تەوەقعیان نزم بوو ١٠ بۆ ١٥ کورسیان دادەنا!

سەرئەنجام نە ئەو باڵەفڕەیەی من نە ئەو ئاست نزمییەی ئەوان، هیچمان ڕاست دەرنەچوون، بەداخەوە زۆر لەو ژمارەیە نزم تر کەمتر بوو! ناخۆشییەکە لەوێدا نەوەستا، لەباژێڕی سلەیمانی کە بەزۆنی بزووتنەوەی گۆڕان ناسراوە، ئاست بەبەراورد لەگەڵ هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان و لەچاو لیستی دەسەڵات هاتۆتە خوارەوە!

لیستی عەلاوی هەجێنێکی شیعی سونی عیلمانیییە، وەک چاودێران دەڵێن پشتیوانی زۆر لەدەوڵەتانی دراوسێی دەستڕۆیشتووی لەگەڵدا بووە، سەرکەوتنێکی زۆر گەورەی بەدەست نەهێناوە! هەرچەندە کەمیشە، بەڵام بۆ خۆی پەیامێکە بۆ شیعەکانی سەر بەئێران دانیشتوو لەعێراق، کە هەموو شتێ بەخواستی ئێوە نییە، دەتوانرێت هاوکێشەکان بگۆڕدرێت.
یەکێک لەهۆیەکانی دۆڕاندنی لیستەکەی مالکی بۆ ئەو گەندەڵی و ناکاراییە دەگەڕێتەوە کە بەربینی پێگرتبوون، گەر بەهەڵەدا نەچووبم بەدەردی لیستی دەسەڵات لەهەرێمی کوردستان چوون.

عەلاوی لەم یارییەدا لێزانانە هاتە دەرەوە، ئەگەر وای ناوبنێێن وەک لیستی رکەبەری شیعە دەڵێت، نوێنەرایەتی مەزهەبی سوونی دەکات ئەوا وەک بنەمایەکی دیموکراتی و تەناوبکردنی دەسەڵات هەقی خۆیانە!
ئەوەی لەم هاوکێشەیەدا گرنگ بێت کوردی خمانە، کە بەگشتی تێرمۆمەتری بەڕادەیەکی خراپ دابەزیوە، لە هێزی دووهەمەوە بۆتە چوارهەم، قابیل بەوەیە چاوێکی زۆر جدیی بخشێنرێتەوە!!

بەڵام لەئاستی ناوخۆ، خۆشبەختانە لیستی سێهەم دروست بووە، کە پێشبینی دەکرێت لەپەرلەمان و دەورەی داهاتوودا ئەو بارە کەچەی کورد تێی کەوتووە، هەڵبسێنرێتەوە، هاوکێشەکە بگۆڕێت و هەقیقەتی کورد جوانتر دەربکەوێت.

لە کەرکوکیش کورد بەهەزار حاڵ ٦ کورسی بەدەستهێناوە و لەگەڵ لیستی عەلاویدا بەرانبەرە. ئەوە لیستە هەجینە کە نەیارانی جۆراوجۆری کوردی تیا گردبۆتەوە، بەو هەموو توانایانەوە نەیانتوانی لەو شارەدا ژمارەی کورسییەکانیان تێپەڕێنن و زاڵ بن بەسەر کورددا.

ئەوەی جێی سەرنجە چۆن پارتی زۆنی هەولێر و دهۆکی بۆ خۆی کۆنترۆڵ کردووە، گۆڕانیش سلەیمانی، یەکێتیش زۆنی کەرکووکی داگیر کردووە. بەڵام گرێنیتی ئەوە نییە کە فڵان زۆن بەجێگیری بۆ فڵان پارت یان لیست دەمێنێتەوە!

مادام بڕیاردراوە کورد لەم عێراقی وەهمەدا هەبێت و بمێنێتەوە, دەبێت دەستپەنجەی لەگەڵ دۆخی نوێ نەرم بکات، ئەم پاشەکشەیە، لەو فەوزایەی کە هەموو دەیبینین، دەبێت بەکارێکی ئاسایی وەریبگرین، گەر ئەم شکستە وایناوبنێنێن لەنیتاقی کایەی دیموکراسیدا بێت، دەبێت قبووڵمان بێت، هەموو تێکشانکێک مەرج نییە هەتا هەتایی بێت، گرنگ بزیسکێک هەیە و هێزێکی بەدەربەست دروست بووە، وەک تاقی بووەوە وەفادارن بەپەیامی خۆیان.
بەشێکی بۆ خۆمان و لەم نێوەدا دەبێت پارتی و یەکێتی بەرنەفەرتی زیاتر بکەون، پاشەکشەی زیاتریان پێبکرێت، هاوکات لەمەسەلە چارەنووسسازەکاندا ڕابکێشرێنە ناوەوە.
-----------
هەمان بابەت لەماڵپەڕی کوردستان پۆست؛دا

فینلاند، شانۆگەری مناڵان!
پێنجشەممە ٢٠١٠.٣.٢٥

ڕۆژی ٢٠١٠.٣.٢٥، چووین بۆ شانۆگەرییەکی مناڵان بەناوی Prinsessa Rosa Ruusunen، دەکاتە جوانی نووستوو، لەدەرهێنانی Maarit Pyökäri ، چیرۆکێکی ئەفسانەییە، بەسەرهاتی کچەشازادەیەکی دەگێڕێتەوە، کە لەلایەن جادوگەرێکی بەدەوە بۆ ماوەی سەد ساڵ دەخەوێنرێت، سەرئەنجام سێ جادوگەری باش بەفریای دەکەوتن خەبەر...ی دەکەنەوە. ئەوەی جێی سەرنج بوو، سێرک لایەنێکی باشی بەرهەمەکەی پر کردبووە، کە زیاتر جێی سەرنجی مناڵان بوو. دیارە هۆڵەکە فرە گەورە بوو، بەخوێندکاری خوێندنگە سەرەتاییەکان هۆڵەکە پڕ بووە.
(بنایەی شانۆکە ئەم شوێنە لەساڵی ١٩٤٦ دروست کراوە، پێکهاتووە لەسێ نمایشگا، هۆڵی سەرەکی ٥٥٨ بۆ ٦٤٤ کورسی، دووهەم ٢٢٠ بۆ ٢٩٠ کوردسی، سێهەم ٧٩ کورسی لەخۆ دەگرن).

حوت و فیرعەونەکان لەپاشەکشەدان!
هەینی ٢٠١٠.٣.١٩

بەدەرکەوتنی بزووتنەوەی گۆڕان ئەو ڕاستییە ئاشکرا بوو کە پارتی و یەکێتی چەند دژی ئازادی ڕادەربڕینن چەند دیکتاتۆر بوون!! لەوکاتەوە سەردەمی پاشە کشە پێکردنی حوت و فرعەونەکان دەستی پێکردووە، ئەوان نەک پەیوەستبوون بەنارەزایەتییەکانی سەرجادە و شاروشارۆچکەکانەوە بەڵکوو نارەزایەتی پیشاندانیان گەیاندیانە ترۆپک و پایەیەکی دەسەڵا...ت، ناو هۆڵی پەرلەمان، سەپرایسی داهاتوو دەبێت چی دەبێت...؟؟


فینلاند، ڕەگی ڕاسستی لەبەرزبوونەوەدایە!

چوارشەممە ٢٠١٠.٣.١٧

ڕۆژنامەی پڕ تیراژی هێلسنکی سانۆمات، لەڕۆژی ١٥ و ١٦ ی ٣ی ٢٠١٠ دا، ڕاپرسییەکی لەوێبسایتی خۆدا لەسەر پرسی پەناهەندە دانا. پرسیارەکی بەم شێوەیە بوو: پێت باشە فینلاند پەناهەندەی زیاتر وەربگرێت؟  دوو ئختیاری بەبەڵی و بەنەخێر دانابوو.

سەرئەنجام وەک لەوێنەکەدا دەیبینن ١٧ هەزار ٢٠٤ کەس بەشداریان کردووە، لەسەدا ٧٤ بەنەخێر و لەسەدا ٢٦ بەبەڵێ وەڵامیانداوەتەوە.
گەر ورد بینەوە ئەم ڕاپرسییە لەچاو ١٣ ڕاپرسییەکەی تردا زۆرترین کەس بەشداری تێدا کردووە.
بەو پێیە بێت، پرسی پەناهەندە و کۆچبەران بەلای فینلاندییەکانەوە هەستیارە، سەرچاوەی پرسیارەکە پشتی بەهزرێک بەستووە کە گوزارشت لە جۆرە ناحەزییەک بەرانبەر بێگانەکانی دانیشتووی وڵاتەکە دەکات!

چەند مانگ لەمەوبەر سەرەکوەزیران ئاماژەیەکی دا کە وا خەریکە لێشاوی پەناهەندە ڕایاندەماڵێت! و ژمارەیەک لەشارەوانییەکان ناڕەزایەتییان بەبیانووی نەبوونی پارەی پێویست بۆ خەرجییان دەربڕی. ئیتر لەلایەن فلان و فیسار وەزیر و سەرۆک حیزب و کەسایەتییەوە دەرگا ئاوەڵابوو تا بەشێوەی جۆراوجۆر قسەبکەن و زووربەیان لەبەرژەوەندی بێگانەکان بەگشتی نەبوو.

کار گەیشتە ئاستی خوارەوەی خەڵک، لەزۆر لەفەرمانگەکاندا، دەستکراوە بەدروستکردنی بەربەستی جۆراوجۆر و قورسکردنی باری گرانی زیاتری کۆچبەران و بێگانەکان! چەند لەڕۆژنامە و گۆڤارەکان  لەهەوڵی قەبەکردن و پیشاندانی ڕووداوە ناشیرینەکان بەتایبەتی گەر لە بێگانەکان بوەشێتەوە! بۆ نموونە لەڕۆژنامەی ئیلتالێهتی iltalehti ئەم ناونیشانە وروژێنە سەیر بکەن:
ئەوە دەنگۆ نییە، سەیری ئەم ئامارانەی ساڵی پار (٢٠٠٩) بکەن!!
ڕژنامەکە چوو لەوێبسایتی فەرمانگەی سەرەکی بێگانەکانەوە بەشی پەناهەندە زانیاری دەرهێناوە و دەرخواری خوێنەرانی دەدات!! تا خەڵک لەبێگانەکان هانبدات!!
ئەمەیش کورتەیەکی ئەو زانیاریانەیە کە فەرمانگەی بێگانەکان بڵاویان کردۆتەوە:
ساڵی ٢٠٠٩ ئەوانەی داخوازینامەی مافی پەناهەندەییان پێشکەش کردووە، بۆ نزیکی ٦ هەزار کەس بەرزبۆتەوە. لەو ڕێژەیەدا، کوردە عێراقیەکان زۆرتینیان بەردەکەوێت، ئینجا سۆماڵی و ڕووسەکان دێن.
٤ هەزار و ٣٣٥ کەس بڕیاری مافی پەناهەندەییان پێدراوە، قبووڵ بوون. زیاتر لە ١٠ هەزار کەس ڕەگەزنامەیان پێدراوە و بوونەتە فینلاندی. لەمەشدا عێراقییەکان چالاکتر و زۆرترینن.

ئەمە لەکاتێکدایە، دامودەزگا و دامەزراوە پرۆفیشناڵەکانی وڵات و پسپۆڕان بەجۆرێکی دووربینانەتر دەرواننە دواڕۆژی وڵاتەکە، رێک پێچەوانەی حکومەت و خەڵکە ئاساییەکەوە بەتایبەتی لەمەڕ ئەم پرسە دید، پێشنیارەکانیان دەخەنە ڕوو.

ڕەگی ڕاسیستی گەیشتۆتە ئەو ئاستەی کە ژمارەیەک لەمامۆستایانی زانکۆکان بەشێوەی جۆراوجۆر بکەونە ژێر هەرەشەوە، چ لەسەر کار چ لەدەرەوە، ئەوە بەخاتری ئەوەی بەسە چیتر لەبەرژەوەندی بێگانەکان کار و لێکۆڵینەوەکانتان ڕاوەستێنن! پارادۆکسێکی بێتامە!!
----------
ڕاپرسییەکە لەماڵپەری ڕۆژنامەی هێلسنکی سانۆمات   Helsingin Sanomat 
هەمان بابەت لەماڵپەڕی ئەمڕۆ؛دا

یادی کیمابارانی هەڵەبجە لە فینلاند
چوارشەممە ٢٠١٠.٣.١٧

ڕۆژی سێشەممە ٢٠١٠.٣.١٦ لەشاری هێلسنکی، ناوەندی چاک - چاکسازی بەبۆنەی یادی ٢٢ ساڵی کیمیاباران کردنی هەڵەبجە و لەژێر( دروشمی پێویستە دەوڵەتی عێراق داوای لێبووردن لەگەلی کورد بکات ) کۆبوونەوەیەکی جەماەری لەیەکێک لەهۆڵەکان ساز کرد.
ڕیزی بەرنامەکان بەم شێوەیە بوو:
- ڕاوەستان خولەکێک بۆ گیانی پاکی شەهیدانی هەڵەبجە، هاوڕێ لەگەڵ سروودی تا شەهید خۆێنی.. ی ناسری ڕەزازی.
- وتاری ناوەندی چاک - چاکسازی و بنەماڵەی قوربانیانی هەڵەبجەوە لەلایەن سالار سۆفییەوە خوێندرایەوە.
- وتاری حیزبی کۆمۆنیستی ئێران - کۆمەڵە لەلایەن سۆران زەکییەوە.
- وتاری حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان لەلایەن مستەفا باهرەوە.
- وتاری کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردسانی ڕۆژهەڵات، لەلایەن فایەق مەسعودییەوە.
- وتاری ئەنجوومەنی گشتی بزووتنەوەی گۆڕان، لەلایەن هەردی فەتاحەوە.
لەنێوان وتارەکاندا سیروان ئەمین، وەک پێشکەشکاری بەرنامەکە شیعری دەدا بەگوێی ئامادەبوواندا
دواتر لەلایەن بەڕێز ڕەشید ڕەزاقییەوە باسێکی لەسەر هەلوومەرجی ئەو کات و نەخشە عەمەل بۆ ئایندە کە کارەساتی وا ڕوونەداتەوە، پێشکەشکرا.

پاش ئیسراحەتێکی کورت، لەکەشوهەوایەکی ئارامدا پانێڵێکی گەرموگور لەنێوان ئامادەبووان و ئەم چەند بەڕێزە؛ عەباس شوان و ڕەشید ڕەزاقی و فایەق مەسعودی و مستەفا باهر و لوقمانی زەهرایی بەئیدارەی سالار سۆفی، ساز کرا.
لەکۆتاییدا سالار سۆفی وەک بەرپرسی چاک - چاکسازی وێڕای سوپاسکردنی هەموو لایەک، بەجیا لەقسەوباسی ئامدەبووان، وەک ڕێکخراوە ڕۆشنایی خستە سەر چەند خاڵ، گلەیی لەپارتی و یەکێتی کرد کە ئەمساڵ ئامادە نەبووین، ئەم یادە پێکەوە بکرێت، ئەوان خۆیان جیاکردەوە!
هەڵەبجەییەکی خاوەن قوربانی: خەڵکی کوردستان تەنها لەڕۆژی ١٦ ی ٣ ی هەموو ساڵێکدا دەگرین، بەڵام ئێمە هەموو ساڵەکە دەگرین.شایەنی باسە، کۆبوونەوەکە هاوکات یادێکیش بوو، بۆ پێشمەرگەکانی گوردانی شوانی سەر بەکۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستانی ڕۆژهەڵات، کە لەو ڕۆژەدا گیانیان بەخت کرد.


مافی مرۆڤ هەیە؟

سێشەممە ٢٠١٠.٣.١٦


 لەهەرێمی کوردستاندا، مافی مرۆڤ لەسەر شەقام، فەرمانگە، خەستەخانە، خوێندنگا، زانکۆ، مزگەوت، تەلەفیزیۆنەکان، هتد.... هەستپێدەکرێت و دەبینرێت و بوونی هەیە؟

دەنگدان بۆ زیاتر وەرگرتنی پەناهەندە لەفینلاند...

دووشەممە ٢٠١٠.٣.١٥

پرسیارەکە ئاوایە؛ دەتەویت فینلاند پەناهەندەی زیاتر وەربگرێت؟ تا نها ٣٨٠٠ کە وەڵامیان داوەتەوە، لەسەدا ٢٢ی بەبەڵی و لەسەدا ٧٨ بەنەخێر وەڵامیان داوەتەوە!! ئەم ڕاپرسییە لەوێبسایتی کۆنترین و پڕتیراژترین ڕۆژنامەی فینلاندی بەناوی هێلسنکی سەنۆمات دانراوە. ئەم قابیڵی هەڵوێستەیە، ئەوە دیدی بەشێک لەو خەڵکەیە، لەکاتێکدا هەر لەڕاگ...ەیاندنی سەرتاسەری و لەو دەزگا و دامەزراوەنەی کە ورد تر لەڕەوشەکە دەڕوانن، دەبینین و دەبیستین کە وڵات پێویستی بەهێزی کاری زیاتر هەیە!! ئەم پارادۆکسە بێتامە چییە؟؟!! جا تکایە بە بەڵی (Kyllä)دەنگ بدەن...
ڕاپرسییەکە لەماڵپەری ڕۆژنامەی هێلسنکی سانۆمات   Helsingin Sanomat 

لەفینلاند ئاهەنگی نەورۆز شەری تێدەکەوێت!!!

یەکشەممە ٢٠١٠.٣.١٤

شەو ١٣ ی ٣ ی ٢٠١٠ بەبۆنەی چەژنی نەورۆزەوە لەشاری ڤانتا Vantaa ی نزیک هێلسنکی ئاهەنگێک بۆ نزیکی ٤٠٠ کەس ساز کراوە و گۆڕانیبێژ میکایل ئامادە بووە. بەهۆی دەمەبۆڵەیەکەوە، شەر و پێکدادان دروست بووە و لەکۆنترۆڵ دەرچووە و پۆلیس هاتۆتە ناوەوە. بەقسەی پۆلیس بەدە کەس لەگەنجێکی تەمەن ٢٦ ساڵیان داوە و باری تەندروستی باش نییە و لەخەستەخانە کەوتووە، ناتوانی قسە بکات. تاوانباران تا ئێستا نەگیراون. چەند کەس لەو ئاهەنگەدا بوون، گێراویانەتەوە کە ئەوانەی دەستیان وەشاندووە سەر بەیەکێک لەحیزبە دەسەڵاتدارەکانی هەرێمی کوردستان بوون.
ئەوانەی لەگەنجەکەیان داوە، ناسراون، دەنگۆیەک هەیە کە گوایە تەوهین بەحیزبێک کراوە، گەر هەرچییەکی کردبێت، شایەنی ئەوە نییە گەلەکۆمەی لێبکرێت و بەو دەردە ببرێت. بەپێی گەواهیدەڕان کە خۆیان لەوێ بوون، باس لەوە دەکەن، ڕاستە کەسانی سەر بەحیزبی دەسەڵات وەک کاردانەوەی شەخسی دەستیان وەشاندووە،  شەرەکە لەسەر سیاسەت و ناکۆکییە سیاسییەکانی نێوانیان نەبووە.

-----------
سەرچاوەی هەواڵ:   Helsingin Sanomat   هەمان هەواڵ لەماڵپەڕی کوردستان پۆست؛دا


مام جەلال، سەرۆککۆماری!!
شەممە ٢٠١٠.٣.١٣

پێت باشه مام جەلال دووباره ببێتەوه سەرۆككۆماری عێڕاق؟
پێتوایه كەسێكی تر هەبێت لەهەرێمی كوردستان بۆ ئەو پۆسته بشێت و ببێته سەرۆككۆمار؟

ئەو دوو پرسیارە ، دوانی تر، لەماڵپەڕی ستانداردا کراوە. بەم شێوەیە وەڵامم داوەتەوە:
لەو بڕوایەدام مام جەلال، ژیانی زۆری نەمابێت، بۆیە گەر ئەو ببێتەوە بەسەرەککۆمار، بێگومان ساڵیک یا ئەو پەڕی ...دووساڵی تر دەژی. کە شتێکی ڕووبدات، دەبێت کەسێکی تر لەکورد دەستنیشان بکرێت بۆ ئەو پلەیە. کەواتە با هەر لەئێستاوە کەسێکی تر دیاریبکرێت.
گریمان ئەنجامەکانی ئەم هەڵبژاردنە لەبەرژەوەندی کورد نەبوو، دەنگی ناحەزان زیاتر ببێت و داوای کەمکردنەوەی پلەوپایەکانی کورد لەبەغداد بکەن! بۆیە پێداگری لەسەر ئەو خاڵە زۆر پێویستە، نەک ئەو پلەوپایانە کەمبکرێتەوە بەڵکوو دەبێت زیاد بکرێت.

ڕۆژی هەڵبژاردن ڕۆژی ئاهەنگە!

شەممە ٢٠١٠.٣.١٣

کریستینا کۆیڤونێن - Kristiina Koivunen مامۆستای کۆمەڵناس لە زانکۆی سلەیمانی - شارۆچکەی کەلار، ڕۆژی شەممە ١٣ی ٣ ی ٢٠١٠ بابەتێکی لەڕۆژنامەی ڕۆژانە و پڕتیراژی شاری لاهتی - Lahti بەناونیشانی: ڕۆژی هەڵبژاردن ڕۆژی ئاهەنگە - Vaalipäivä on juhlapäivä بڵاوکردۆتەوە. بابەتەکانی ئەم خانمە بەردەوام لەگۆشەیەک دادەبەزێت بەناوی: Tuokio - پشووی کورت؛وەیە.
وەک لەناونیشانەکەدا دیارە باسی گۆشەیەک لەپرۆسەی دەنگدان بۆ پەرلەمانی عێراق دەکات. کە لەڕۆژی ٧ ی ٣ ی ٢٠١٠ بەرگوزار بووە.

بابەتەکە، باس لەوە دەکات: لەماوەی ٣٠ ساڵدا ئەوە دووهەم هەڵبژاردنی ئازادە کە لەو وڵاتەدا سازدەکرێت. ئامادەسازی توند و تۆڵی ئاسایشی بۆ دابین کراوە.. خوێندنگاکان کراوە بەبنکەی دەنگدان، بۆیە دوو ڕۆژ پشوو بەخوێندکاران دراوە! دەنگدەران وەک ئەوەی بچن بۆ ئاهەنگ خۆیان گۆڕێوە، لەگەڵ مناڵەکانیاندا بەڕوویەکی خۆش و شادەوە بەرەو بنکەکان دەبوونەوە.. کەناڵە تەلەفیزیۆنییەکان بەر لەچەند هەفتە ڕێنماییان لەسەر چۆنییەتی دەنگدان بڵاودەکردەوە، بەڵام پرۆسەکە ئاسان نەبوو..

دەنگدەر لەچوونە ژوورەوەدا ڕووبەڕووی لێکۆڵینەوە چەند کارمەند، هاوکات لەژێر چاوی وردی چاودێری کیانە بەشداربووەکان دەبێتەوە، بەر لەخستنە ناوی وەرەقەی بۆ سندوقی دەنگدان، دەبوایە پەنجەی دۆشاومژەی بەقتوویەکی بچووکی پڕ لەمەرەکەبی شین بکات ئەوەش باخاتری ئەوەی لەشوێنێکی تر نەتوانێت دەنگبداتەوە! ئەمە بۆ خۆی دەلیلی جۆرێک لەبێبڕوایی - سقەیە دەگەیەنێت، کە پاشماوەی قورسی کۆنی سەردەمی دیکتاتۆرییەتە، پرۆسەیەکی وا لەو کاتەدا جێی گومان و مەحاڵ بوو ئێستا پراتیکی دەکەن.
----------
بابەتی ئاماژەبۆکراو بەزمانی فینلاندی لەڕۆژنامەی ئێتێلا سوۆمێن سەنۆمات

گەشت بۆ شاری کۆتکا
پێنجشەممە ٢٠١٠.٣.١٢

شاری کۆتکا Koka، کە ١٢٧ کم لەشاری Lahti لاهتییەوە دوورە و شارێکی بەندەری و سەر ئاوە. لەگەڵ ژمارەیەک خوێندکاری ناوەندی و هاتینە سەردانی مۆزەخانەی دەریایی و نمایشانگای ماسیمان کرد. نزیکی دوو کاتژمێێری چوون و دوویش گەڕانەوە. لەپۆلەکەی ئێمەدا: منالێکی ئەفریقایی و ٢ عەرەبی عێراقی و کوردێکی زازا و چینییەک هاتبوون و من سەرپەرشتاریان بووم لەگەڵ دوو مامۆستای فینلاندی. لەپۆلەکانی تر چەند خوێندکاری تری بێگانە، یەکێکیان کوردی رۆژهەڵات بوو، کچێکی کۆسۆفۆیی و فیلیپینییەکمان لەگەڵدا بوو.
لەمۆزەخانەی دەریایی، جۆرەها بەلەم ، ئامرازەکانی دەریاوان و کەشتی و فرۆکەی دەریایی و گیا و بەرد و ئامرازەکانی خۆ ڕزگارکردن، ژوور و شوێنی خەوی گەشتیاران و پێرسوناڵ و هەرچی پەیوەندی بەو بوارەوە هەبێت نمایش کراوە.
لەنمایشگای ماسیشدا، هەرچەندە شوێنەکە بچووک بوو، بەڵام جۆرەها ماسی دەریای و ڕووبار و گۆمەکانی وڵاتانی درواسێ و خۆماڵی لەشوێنی جۆراجۆر بەزیندووی دانرابوون، کەشی تایبەتیان بۆ رەخساندوون.

فینلاند، یەکەم بوونی خوێندکارێکی کورد لەخواردن دروست کردندا
پێنجشەمە ٢٠١٠.٣.٤

کۆژین عەباس شوان، هەفتەی ڕابردوو، چوارشەممە ٢٤ ی ٢ لەپێشبرکێی ئامادەییە پیشەییەکانی شاری لاهتی و قەزا و ناحییەکانی بۆ ئامادەکردنی خواردن بەشداریکرد. لەنێوان ٨ خوێندکار کە لەپۆلەکانی دوو سێدا بوون ئەم لەپۆڵی یەکەمدایە، بە لای چوار دادوەر کە چاودێری پێشبرکەیان دەکرد. کۆژین موستەهەقی پلەی یەکەم بوو. لەئاهەنگی کۆتایی ساڵدا خەڵاتی ٢٥٠ ئێرۆی پێدەدەن. وەک نوێنەری شارەکە دەچێتە پێشبڕکێی ئامادەییەکانی سەرتاسەری فینلاند کە لە شاری ئێسپۆ بەرگوزار دەکرێت. ئەمڕۆ سێشەممە ٤ ی ٣ وەک هەواڵێک لەڕۆژنامەی ئێتێلا سوۆمێن سانۆمات - Etelä-Suomen Sanomat بڵاوبۆتەوە.

فینلاند، کوردە عێراقییەکان زۆرترین کەس بوون کە داوای پەناهەندەییان کردووە
دووشەممە ٢٠١٠.٣.١

ساڵی ٢٠٠٩ ئەوانەی داخوازینامەی مافی پەناهەندەییان پێشکەش کردووە، بۆ نزیکی ٦ هەزار کەس بەرزبۆتەوە. لەو ڕێژەیەدا، کوردە عێراقیەکان زۆرتینیان بەردەکەوێت، ئینجا سۆماڵی و ڕووسەکان دێن.
٤ هەزار و ٣٣٥ کەس بڕیاری مافی پەناهەندەییان پێدراوە، قبووڵ بوون. زیاتر لە ١٠ هەزار کەس ڕەگەزنامەیان پێدراوە و بوونەتە فینلاندی. لەمەشدا عێراقییەکان چالاکتر و زۆرترینن.
-------
لەگەڵ ئەم هەواڵەدا ئەم وێنەم ناردبوو بۆ بڵاوکردنەوە، ئەوە بوو لەماڵپەڕی سبەی؛دا دابەزێنرا. بەڵام پاش چەند ڕۆژ کاردانەوەی لێکەوتەوە! لێرەدا ئەو نامەیە بڵاودەکەمەوە وەک ئامانەتی ئەدەبی کە بۆ سەرنووسەری ماڵپەڕی سبەیم ناردووە:
لەڕۆژی سێشەممە  ٢ ی ٣ لەسبەیدا بڵاوکرایەوە. دوو وێنەی لەگەڵدا دابەزیوە، دەمەوێت وێنەی خوار تێکستەکە لابەرن، کە وێنەی پیاوێک کراسێکی زەردی لەبەردایە و کچێک دیارە. ئەو پیاوە کوردی رۆژهەڵاتییە، لایەنگری بزوووتنەوەکەمانە، دەیناسم و لەکۆبوونەوەکاندا چەند جار پێکەوە بووین، لەشاری تامپێرێ دادەنیشێت. کەهەواڵەکە بڵاوبووە، شەوی دوو مانگ زەنگی بۆ لێدام، هیچ موخالەفەتێکی نەنواند، وتم کە گەڕاوم بۆ وێنە تا لەگەڵ هەواڵەکەدا دایبنێم، لەگۆگلە ئەوەم بینیوە و دامناوە خەریک بوو بنووسم کە ئەو کەسە سەر بەبزووتنەوەی گۆڕانە. باش بوو نەمنووسی.
ئێستا ئەمڕۆ نارەزایەتی دەربڕیوە و سیناریۆیەکی دروست کردووە، ئیتر نازانم برادەرانی خۆمان کە چەند دانەیەکن حەزیان پێم نییە، تەحریزیان کردووە، بۆ ئەوەی مەوقیفی من حەریج بکەن و خاڵێکمان لەسەر تۆمار بکەن. یان ئەوەتا مەیلیگۆڕابێت و یەکێتی و پارتییەکان، وەک خاڵێک لەسەر بزووتنەوەکەمان حسابی بکەن هانیاندابێت. چوونەک لەتەلەفوونەکدا وتی وازم لەگۆڕان هێناوە، باسی کەسێکی سەر بەیەکیتی کرد کە پەیوەندی پێوە کردووە.
بەهەرحاڵ تکایە تەنها ئەو وێنەیە لابەرن لەهەواڵەکە، وەعدم پێداوە لاببرێت.
ڕۆژنامەنووسانی بێسنوور یان بەسنوور؟!
سێشەممە ٢٠١٠.٣.٢

گرووپی ڕۆژنامەنووسانی بێ سنوور!! لەڕاگەیەنراوێکیاندا بەناونیشانی: ڕوونکردنەوەیەکی پێویست لەبارەی پێشمەرگەوە، بڵاوکردۆتەوە. وەک پێدەچێت ئەوانیش لەجەنجاڵی قسەوباس لەبارەی میلیشابوونی هێزی پێشمەرگەوە خۆیان بکەن بەخاڵێک و بەحساب قسەیان هەبێت!!

لەیەک دێردا، دەکرێت ئەم ڕوونکردنەوەیە ناولێبنرێت، دەست کەشفبوون! سەیرە چۆن چۆنی؟! لەو چەند دێرەدا هاونەزەربوونی خۆیان لەگەڵ حیزبە دەسەڵاتدارەکان ڕاگەیاندووە! ئەمەیش بەپێچەوانە پەیامی ڕۆژنامە و کاری ڕۆژنامەوانییەوە، چ جای ناوێکی زل و قەبەی وەک بێسنوور! جێی داخە ئەو ناوەیان لەگرووپی ڕۆژنامەنووسانی بێسنووری جیهانی خواستووە و لەناوەرۆکیان بەتاڵکردۆتەوە! کە بێلایەنانە و پرۆفیشیناڵانە چاودێرە بەسەر هەر پێشێلکارییەکەوە دەرهەق بەڕۆژنامەنووسانی لەم گۆشە و ئەو گۆشەی جیهان دەکرێت.

ئەو گرووپە جیهانییە گەر بزانن گرووپێکی وا دروست بووە بەرگری لەدەسەڵات دەکات، یەکسەر داخستنی ڕێکخراوەکەیان ڕادەگەیەنن.

لەو ڕوونکردنەوەیەدا وا هاتووە گوایە داوای لایەنگری لەگرووپ کراوە لەلایەن لیستە رکەبەرەکانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراقەوە! ناوی لایەنەکە نەهێنراوە، کەواتە جێی گومانە و ناچێتە گیرفانەوە!

(له..هەڵبژاردنەكانى پەرلەمانى عێراق،..بەشدارى تیادەكات..لەلایەن چەندین لیست و كاندیدەوه داوامان لێكراوه كه پشتگیریان بكەین،..رِامانگەیاند..بێلایەنین..)

پێدەچێت ئەو لایەنەی ئەو داوایەی کردبێت، یەکێک لەحیزبەکانی دەسەڵات بوو بێت! چوونکە لەم ڕوونکردنەوەیەدا هیچیان تیانەهێشتۆتەوە کوردایەتی سەریلێتێکداون و بێلایەنی و پیشەیی بوونی خۆیان لەیاد کردووە و دژی ئۆپۆزسیۆن بوونەتەوە!

ئەوەتا ئەوەندە کوێرن ئامادە نیین ناوی پەرلەمانتاری لیستی تەڤگەری گۆڕان عەدنان عوسمان بهێنن، گومانیان لەسەر پلەکەشی هەیە و داناوە و بێئەهمەیەتیان کردووە!
(..كەسێك كە گوایە پەرلەمانتارە..)
نەیانوێراوە وەک هەر ڕۆژنامەنووسێکی بێلایەن وشەی میلیشیا دووبارە بکەنەوە!
(..ئەو وشەیەى ئەو...ناتوانین بەكارى بهێنینەوه،..هێزى پیَشمەرگەى كوردستان هێزێكى رِێگەپێدراو نییە..)
دواتر وەک وتەبێژێکی سەربازی داوای کێشانی هێڵی سوور دەکەن!
تورکئاسا لەسەر دیدی جیاواز پیشاندانی پەرلەمانی ناوبراو داوا دەکەن لەلای داواکاری گشتی شکات بکرێت..!!
(..داواكارى گشتى هەرێم..دەكەین. كە رِۆڵى كاریگەر..لەم كێشەیەدا، رِێگە نەدات چیتر هیچ كەس و لایەنێك ..،سووكایەتى بەپیرۆزییەكانى كوردستان بكەن..)
ئەم دەربڕینە ڕێک وەک ڕوونکردنەوەکەی وتەبێژی سەرۆکایەتی هەرێم لەسەر هەمان مژار: (..لەلایەن هەر كەس و لایەنێكەوە بێت بە هیچ شێوەیەك قابیلی قبوڵكردن نییە..بیانەوێت زیادەڕۆیی بەرامبەر پێگەی بەرز و ناوی پیرۆزی پێشمەرگە بكەن..)
لەسەر ئەو بناغەیەوە، وا باشترە ناوی خۆیان بگۆڕن و بکەن بەگرووپی ڕۆژنامەنووسانی بەسنوور نەی بێسنوور..
----------
ڕوونکردنەوەی گرووپی ڕۆژنامەنووسانی بێسنووری کوردستان لەماڵپەڕی PUK و BESNURI دا
ڕوونکردنەوەەی سەرۆکایەتی هەرێم لەماڵپەڕی KRP فەرمیدا

مەسعود بارزانی، ناماقوڵی کرد!
دووشەممە ٢٠١٠.٣.١

ئەو شەکر شکاندنەی کە مەسعود بارزانی کردی و وتی: ئەوەی بەهێزی پێشمەرگە و پێشمەرگە بڵێت میلیشیا، لەهەرێمی کوردستان جێی نابێتەوە. دووجار لادانە لەهێڵی سوور. لەدوای فشارێکی زۆر، دەبوایە خۆی بێتە سەر تەلەفیزیۆن و دوای لێبووردن بکات نەک وتەبێژ بەناوی سەرۆکایەتی هەرێمەوە، خۆ گەر لەو پۆزشەش ورد بینەوە ئەوە قسەی تر هەڵدەگرێت....

ئەوەی مەسعود بارزانی وتی لەهەر وڵاتێکی تر بوایە قابیل ئەوە بوو لەو پۆستە دەربکرێت یان ئیستقالە بدات، ئەوە چ شەرمەزارییەکە سەرۆکی وڵاتێک پڕ کێشی بکات هەرەشەری دەرکردنی هاوڵاتی خۆت بکات!!!! ئەو هەڵبژێردراوە تا ژیرانە و بێ لایەنگری هەڵوێست وەربگرێت، نەک تەرەفداری بکات و بەئاسانترین توانج هەڵچێت و کۆنترۆڵی خۆی لەدەست بدات؟!
ئەوەی مام جەلال شتێکی ترە و قسەی تر هەڵدەگرێت

زۆر باش لێم ڕوونە، باش لەپەیامەکە گەیشتووم. بۆیە وتوومە قسەی تر هەڵدەگرێت..هەروەها داوای ئیسقالە کردن لەپۆستەکەی و هاتنە سەر تەلەفیزیۆن بۆ پۆزش هێنانەوە کردووە.. هەرگیز قابیلی لێخۆش بوون نییە، لەشوێنێکی تردا وتوومە ئەو بنەماڵەیە دەبێت بنەو بارخانەیان بپێچنەوە و بڕرۆنەوە بۆ ماڵ، ئەوەیش لەبەرژەوەندیانە.
لەبارەی قسەی مام جەلالەوە... ، لەکاتێکی تردا وتوویەتی، ئێستا بزووتنەوەی گۆڕان وەک کاردانەوەیەک بۆ بەرگری لەخۆی ئەوە زیندوو کردۆتەوە. ئەو وەک مەسعود بارزانی بەو ڕوونییە هەڕەشە ناکات. ئەگینا قسەی هەردوو لا(بزووتنەوەی گۆڕان و مام جەلال) دەچیتە یەک خانەوە، بەوەی هێزی پێشمەرگە بەپیشەیی بکرێت و دەستی حیزبەکانی لێ تووڕ بدڕێت و هی هەموو گەلی کورد بێت لەهەرێمی کوردستان. جا کامیان زۆر ڕاست دەکەن لەو خاڵەداا بێگومان مام درۆی فەرموو، لەبەر ئەوەی ئەو دیدەشی داوە کەچی هەر درێژەی پێداوە، بەڵام تەڤگەری گۆڕان بەجدییەتی، ڕاست دەکات لەگەڵ خۆی و خەڵکیدا.

هەڵبژاردن / Election/ Vaalit/ انتخابات/ Seçimler
دووشەممە ٢٠١٠.٣.١

هناك تعليق واحد:

  1. بە ڕێز لەدورەوە تفەنگ بەتاریکیەوە مەنێ بڕۆ بۆ مزگەوتەکان پاشان حوکم بە حوکمەکەی تۆ کوێرانەیە لەبەرەی فەساد لە مزگەوتەکاندا نیە بەس تۆ ئەتەوێ هاوڕێ بۆ کەنیسەکان بدۆزیتەوە لە ئەمەریکا ماوەی چەندساڵێکەخێزانەکان منداڵەکانیان لە کەنیسەکان ئەهێننە دەرەوە ئەیان نێرن بۆ مزگەوتەکان ئەوە قەدری مزگەوتە لای ئەمریکیەکی مەسیحی ئەوەش قەدرێتی لای بەڕێزت

    ردحذف